Żelazo to bardzo ważny element, który w sposób istotny wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie. Niekiedy jednak podaż żelaza może nie pokrywać zapotrzebowania organizmu na ten pierwiastek. Występuje to w stanach zwiększonego zapotrzebowania, zaburzeń wchłaniania lub zwiększonej utraty żelaza. Organizm w którym występują niedobory żelaza wysyła jednak sygnały!
Jak wskazuje Światowa Organizacja Zdrowia aż u 30% światowej populacji może występować niedokrwistość. W krajach rozwijających się ten problem dotyczy co drugiej kobiety w ciąży i blisko 40% dzieci w wieku przedszkolnym.
Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Długotrwałe niedobory żelaza w organizmie mogą prowadzić do niedokrwistości organizmu czyli anemii. Dlatego warto sprawdzić czy nie masz objawów braku żelaza we krwi, a w przypadku wystąpienia udać się do lekarza POZ.
Objawy
Brak żelaza w organizmie może być łatwo mylony ze symptomami przemęczenia czy zmiany pogody. Niewystarczająca podaż żelaza może skutkować obniżoną wydolnością organizmu, ciągłym zmęczeniem czy osłabieniem jak również pogorszeniem stanu kondycji włosów, skóry i paznokci. Bez wystarczającej ilości żelaza organizm nie może wytworzyć odpowiedniej ilości czerwonych krwinek. W rezultacie niedokrwistość z niedoboru żelaza może powodować zmęczenie i duszności. W przypadku niedoboru żelaza najczęściej występujące objawy to:
- osłabienie,
- łatwa męczliwość,
- zimne stopy i dłonie
- upośledzenie koncentracji i uwagi,
- bóle i zawroty głowy,
- kołatanie serca i duszności,
- bladość skóry i błony śluzowej wewnątrz jamy ustnej, spojówek,
- słaby apetyt, szczególnie u niemowląt i dzieci z niedokrwistością z niedoboru żelaza.
Niedokrwistość z niedoboru żelaza można zwykle skorygować suplementacją żelaza. Czasami konieczne są dodatkowe testy lub leczenie niedokrwistości z niedoboru żelaza, zwłaszcza jeśli lekarz podejrzewa, że krwawisz wewnętrznie.
Kto jest szczególnie narażony?
- Kobiety. Ponieważ kobiety tracą krew podczas menstruacji, kobiety na ogół są bardziej narażone na niedokrwistość z niedoboru żelaza,
- Niemowlęta i dzieci. Niemowlęta, zwłaszcza te z niską masą urodzeniową lub urodzone przedwcześnie, które nie otrzymują wystarczającej ilości żelaza z mleka matki lub mleka modyfikowanego, mogą być narażone na niedobór żelaza. Dzieci potrzebują dodatkowego żelaza podczas gwałtownego wzrostu. Jeśli Twoje dziecko nie stosuje zdrowej, zróżnicowanej diety, może być narażone na anemię,
- Wegetarianie. Osoby, które nie jedzą mięsa, mogą mieć większe ryzyko niedokrwistości z niedoboru żelaza, jeśli nie jedzą innych pokarmów bogatych w żelazo,
- Dawcy krwi. Ludzie, którzy rutynowo oddają krew, mogą mieć zwiększone ryzyko niedokrwistości z niedoboru żelaza, ponieważ oddawanie krwi może wyczerpać zapasy żelaza. Niski poziom hemoglobiny związany z oddawaniem krwi może być tymczasowym problemem, który można rozwiązać poprzez spożywanie większej ilości pokarmów bogatych w żelazo. Jeśli powiedziano Ci, że nie możesz oddać krwi z powodu niskiego poziomu hemoglobiny, zapytaj swojego lekarza, czy powinieneś się martwić.
Źródła żelaza
Pokarmy bogate w żelazo to:
- czerwone mięso, wieprzowina i drób,
- owoce morza,
- fasolki,
- ciemnozielone warzywa liściaste, takie jak szpinak,
- suszone owoce, takie jak rodzynki i morele,
- zboża, pieczywo i makarony wzbogacone żelazem,
- groszek.
Osoby, które decydują się na rezygnację ze spożywania produktów mięsnych muszą zwiększyć spożycie produktów roślinnych bogatych w żelazo aby wchłonąć taką samą ilość żelaza, jak osoba jedząca mięso.
Warto także pamiętać, iż wpływ na wchłanianie żelaza ma także to co jemy. Produkty bogate w witaminę C poprawiają wchłanianie żelaza, dlatego warto uwzględnić produkty bogate w witaminę C w codziennym jadłospisie. Dobrym źródłem witaminy C jest pietruszka, czarna porzeczka, papryka, pomidory oraz cytrusy. Z drugiej strony jest cała paleta związków, które upośledzają wchłanianie żelaza, w tym produkty wysokotłuszczowe i wysokobiałkowe, a także pierwiastki: fosfor, magnez, cynk i wapń.
Nadmiar żelaza w organizmie
Stosując wyłącznie dobrze zbilansowaną dietę właściwie nie ma możliwości przedawkowania żelaza. Jednak dostarczanie zbyt dużej ilości żelaza ma również negatywny wpływ na nasz organizm. Występują wówczas objawy ze strony układu pokarmowego – nudności, wymioty, biegunka. Nadmiar żelaza ma również niekorzystny wpływ na układ nerwowy, sercowo-naczyniowy oraz nerki i wątrobę. Zbyt duża podaż żelaza doprowadzić może do wzrostu produkcji wolnych rodników, które są jednym z czynników rozwoju chorób cywilizacyjnych, w tym choroby wieńcowej, cukrzycy i nowotworów.
Dodaj komentarz